سؤالاتی که قبل از مطالعه باید بدانید:
- حجامت حزیران چیست و چرا مورد تأکید قرار گرفته است؟
- چرا انتخاب زمان مناسب برای حجامت در سال ۱۴۰۴ اهمیت دارد؟
- چه عواملی باید قبل از انجام حجامت در سال ۱۴۰۴ در نظر گرفته شوند؟
- چه تفاوتهایی در تقویم حجامت ۱۴۰۴ با سالهای گذشته وجود دارد؟
- چگونه میتوان از تقویم حجامت برای بهبود سلامت و پیشگیری از بیماریها استفاده کرد؟
حجامت یک روش درمانی سنتی است که در آن با استفاده از فنجانهای مخصوص، فشار منفی ایجاد میشود تا خونهای قدیمی و رسوبات داخل بدن به سطح پوست منتقل شده و از بدن خارج شوند. این روش بر اساس اصول طب سنتی و بر روی تحریک جریان خون، تنظیم اخلاط بدن و تقویت سیستم ایمنی تأثیر میگذارد.
فهرست مطالب
- ۱ فصل بهار و تاثیر آن بر بدن
- ۲
- ۳ حجامت حزیران و تصحیح برخی برداشتهای نادرست
- ۴ ماه حزیران و اهمیت آن در تقویم رومی
- ۵ حدیثی از معصومین درباره حجامت حزیران
- ۶ بررسی سند و اعتبار حدیث حجامت حزیران
- ۷
- ۸ نکات کاربردی در انجام حجامت حزیران
- ۹ توصیه به فعالان حوزه طب سنتی
- ۱۰ سوالات متداول درباره فواید حجامت برای مردان، زنان و سالمندان
- ۱۰.۱ 1. فواید حجامت برای مردان چیست؟
- ۱۰.۲ 2. آیا حجامت برای زنان مفید است؟
- ۱۰.۳ 3. چرا حجامت برای سالمندان توصیه میشود؟
- ۱۰.۴ 4. آیا حجامت میتواند به بهبود عملکرد جنسی در مردان کمک کند؟
- ۱۰.۵ 5. چگونه حجامت به سلامت روانی زنان کمک میکند؟
- ۱۰.۶ 6. آیا حجامت میتواند به درمان مشکلات گوارشی سالمندان کمک کند؟
- ۱۰.۷ 7. آیا حجامت میتواند از ابتلا به بیماریهای قلبی در سالمندان جلوگیری کند؟
- ۱۰.۸ 8. چه فوایدی برای زنان در دوران یائسگی دارد؟
- ۱۰.۹ 9. آیا حجامت برای افرادی که به بیماریهای مزمن مانند دیابت مبتلا هستند مفید است؟
- ۱۰.۱۰ 10. آیا حجامت میتواند به کاهش التهاب در بدن کمک کند؟
فواید حجامت:
- بهبود جریان خون: حجامت به آزادسازی جریان خون در بدن کمک کرده و از بروز بیماریهای مرتبط با گردش خون جلوگیری میکند.
- تقویت سیستم ایمنی: حجامت با تحریک نقاط خاص بدن، به تقویت سیستم ایمنی و افزایش مقاومت بدن در برابر بیماریها کمک میکند.
- تسکین دردهای مزمن: این روش در درمان دردهای عضلانی، مفصلی و دردهای ناشی از بیماریهایی مانند میگرن مؤثر است.
- تعادل اخلاط بدن: حجامت به تنظیم و تعادل اخلاط بدن (بلغم، دم، صفرا و سودا) کمک میکند.
- پاکسازی بدن از سموم: حجامت باعث خروج سموم و مواد زائد از بدن شده و به سلامت کلی بدن کمک میکند.
فصل بهار و تاثیر آن بر بدن
فصل بهار زمانی شروع میشود که زمین به دلیل قرار گرفتن در زاویهای از خورشید، شب و روز آن برابر شده و اعتدال بهاری آغاز میگردد. در این ایام، تمام موجودات و مایعات به جنب و جوش میافتند و در بدن انسان نیز اخلاط چهارگانه (بلغم، دم، صفرا و سودا) تقویت شده و خون به سمت سطح بدن حرکت میکند.
توصیههای بوعلی سینا درباره بهار
بوعلی سینا فصل بهار را ایامی میداند که بیماریها تهییج و برانگیخته میشوند. ایشان پیشگیری از بیماریهای بهاری را خونگیری، فصد و … ذکر کرده و حجامت را بهترین روش برای این منظور میداند. زیرا حجامت سیستم ایمنی را تحریک کرده و بدن را برای مقابله با بیماریها آماده میسازد.
توصیههای امام رضا (ع) در خصوص حجامت بهاری
امام رضا (ع) در متن رساله ذهبیه اشاره میکنند که فصل بهار را روح زمانها میدانند و میفرمایند: «ماه آزّار هوای شب و روز پاکیزه و معطر است و زمین سست و نرم میگردد. غلبه بلغم از بین رفته و خون به هیجان در میآید. در این ماه خوردن مسهل خوب است و خونگیری و حجامت مناسب است.» آن حضرت بر اثر جاذبه ماه و تاثیر آن بر خون انسان تأکید کرده و حجامت را توصیه میکنند.
روایات پیامبر اسلام (ص) و اهل بیت (ع) در خصوص زمان حجامت
رسول گرامی اسلام (ص) میفرمایند: «هر کس روز سهشنبه و ایام ۱۷، ۱۹ و ۲۱ ماه قمری حجامت کند، شفای بیماری یکسال او خواهد بود». (بحار الانوار ج ۵۹ ص ۵۵)
امام رضا (ع) میفرمایند: «شب ۱۲ تا ۱۵ ماه قمری را برای حجامت انتخاب کن که این کار برای بدن تو سلامتآفرینتر است». (بحار الانوار ج ۶۲ ص ۳۱۸)
از حضرت صادق (ع) منقول است: «در هفتم حزیران حجامت کن و اگر میسر نشد در چهاردهم انجام بده». (بحار الانوار ج ۶۲ ص ۱۱۷)
امام جعفر صادق (ع) میفرمایند: «روز جمعه هنگام ظهر حجامت نکن، به درستی که کسی هنگام ظهر جمعه حجامت کند و دچار مشکلی شود کسی جز خود را ملامت نکند». (بحار الانوار ج ۶۲ ص ۱۳۰)
روزهای مناسب برای حجامت در سال ۱۴۰۴
برای انتخاب بهترین روزها برای “حجامت بهاری” در سال ۱۴۰۴، از انطباق هر سه سالنامه ماههای رومی، شمسی و قمری و همچنین روایات معتبر استفاده شده است. در ادامه، بهترین ایام حجامت برای سال ۱۴۰۴ اعلام میشود.
حجامت حزیران و تصحیح برخی برداشتهای نادرست
ماه حزیران و اهمیت آن در تقویم رومی
ماه حزیران یکی از ماههای رومی است که مانند ماههای تقویم کشور ما، یک ماه شمسی محسوب میشود. بنابراین، هر سال این ماه زمان ثابتی دارد.
حدیثی از معصومین درباره حجامت حزیران
سفارش به انجام حجامت در ماه حزیران بر اساس روایتی از امام موسی کاظم (ع) یا امام هادی (ع) در کتاب مکارم الأخلاق آمده است:
عَنْ أَبِی الْحَسَنِ علیه السّلام قَالَ: لَا تَدَعِ الْحِجَامَهَ فِی سَبْعٍ مِنْ حَزِیرَانَ فَإِنْ فَاتَکَ فَلِأَرْبَعَ عَشْرَهَ.
ترجمه: از حجامت در روز هفتم حزیران فروگذار مکن؛ اگر نتوانستی، در چهاردهم حزیران انجام بده. (مکارم الأخلاق، طبرسی)
همچنین مرحوم مجلسی در زاد المعاد روایتی مشابه از امام صادق (ع) نقل کرده که مضمون آن کمی تفاوت دارد:
احْتَجِمْ فِی السَّابِعِ مِنْ حَزِیرَانَ، فَإِنْ لَمْ یَتَیَسَّرْ فَفِی الرَّابِعِ عَشَرَ.
ترجمه: در روز هفتم حزیران حجامت کن، و اگر ممکن نشد، در چهاردهم حزیران انجام بده. (زاد المعاد، مجلسی)
بررسی سند و اعتبار حدیث حجامت حزیران
چند نکته درباره این احادیث قابل ذکر است:
۱. عدم وجود سند معتبر
هر دو روایت بدون سند معتبر در کتب مکارم الاخلاق و زاد المعاد آمدهاند و از نظر مضمون نیز شاهدی قوی ندارند. با این حال، نبود سند و غرابت متن، دلیل بر انکار حدیث نیست.
۲. اختلاف در تعیین ماه حزیران
تطبیق دقیق ماههای رومی با تقویمهای امروزی مشکل و پر از اختلافات است. برای مثال:
- برخی کشورها حزیران را مطابق ژوئن (ماه میلادی) میدانند، بنابراین ۱۰ روز جابجایی دارد.
- برخی دیگر نیسان را مطابق برج حمل در نظر میگیرند که باعث میشود حزیران یک ماه زودتر باشد.
- با توجه به این اختلافات، هفتم حزیران امروزی نمیتواند بهطور یقینی با حدیث منطبق باشد.
۳. بهترین روزهای حجامت
این حدیث فقط بر اهمیت حجامت در این دو روز تأکید دارد و دلیل بر بهترین بودن این روزها برای حجامت نیست. در روایات دیگر، حجامت در سهشنبههای مصادف با ۱۷، ۱۹ و ۲۱ ماه قمری و اولین سهشنبه ماه آذار رومی نیز توصیه شده است.
۴. برداشتهای اشتباه درباره حجامت حزیران
❌ برداشت نادرست ۱: حجامت در حزیران درمان یکساله است
- برخی ادعا دارند که حجامت در حزیران، بیماریهای یک سال را درمان میکند؛ این گفته هیچ سندی در حدیث ندارد.
- فقط حجامت در روزهای خاص قمری و آذار رومی دارای این خاصیت است.
❌ برداشت نادرست ۲: انجام حجامت در هر دو روز الزامی است
- حدیث، هفتم حزیران را روز اصلی و چهاردهم را جایگزین معرفی کرده است.
- توصیه به حجامت در هر دو روز نهتنها بیاساس، بلکه ممکن است خطرناک باشد.
❌ برداشت نادرست ۳: تعیین هفته حجامت حزیران
- حدیث فقط دو روز را مشخص کرده است؛ بنابراین، اعلام «هفته حجامت حزیران» بدعتی نادرست است.
❌ برداشت نادرست ۴: حزیران ماه ویژه حجامت است
- تبلیغات گستردهای در فضای مجازی درباره «حجامت در ماه حزیران» صورت گرفته که نادرست است.
- حدیث فقط به دو روز خاص اشاره کرده و دلیلی بر انجام حجامت در کل ماه نیست.
نکات کاربردی در انجام حجامت حزیران
اگر کسی بخواهد رجاءً (با امید به ثواب) در حزیران حجامت کند، چند نکته را باید در نظر داشته باشد:
- اختلاف در تعیین روزهای حزیران:
- طبق بعضی تقاویم نجومی، هفتم و چهاردهم حزیران مصادف با ۳۰ خرداد و ۶ تیر است.
- در برخی دیگر ۲۹ خرداد و ۵ تیر ذکر شده است.
- انتخاب یکی از این روزها به نیت تقرب کفایت میکند.
- رعایت اصول علمی حجامت:
- افرادی که دچار کمخونی یا ضعف هستند، نباید حجامت کنند.
- کسانی که اخیراً حجامت کردهاند، نباید مجدداً در این روزها اقدام کنند.
- مشورت با پزشکان و متخصصان طب سنتی ضروری است.
- جلوگیری از تبلیغات نادرست:
- نباید بدون توجه به شرایط فرد، همه را به حجامت در این ایام توصیه کرد.
- اصول علمی و مستندات حدیثی باید رعایت شود.
توصیه به فعالان حوزه طب سنتی
با توجه به اقبال عمومی به طب سنتی و حجامت، برخی اقدامات لازم است:
- ترویج روزهای معتبر برای حجامت که در روایات دیگر آمده است.
- توضیح عدم قطعیت استناد حدیث حزیران به معصومین.
- برنامهریزی مناسب برای جلوگیری از ازدحام و رعایت اصول پزشکی.
- راهاندازی پویشهای خیریه برای اختصاص بخشی از درآمد حجامت حزیران به امور نیکوکارانه.
سوالات متداول درباره فواید حجامت برای مردان، زنان و سالمندان
۱. فواید حجامت برای مردان چیست؟
پاسخ:
حجامت برای مردان فواید زیادی دارد، از جمله:
- بهبود کیفیت زندگی جنسی: حجامت میتواند به تعادل هورمونی کمک کند و عملکرد جنسی را بهبود بخشد.
- تقویت سیستم ایمنی: این روش باعث تحریک سیستم ایمنی بدن و مقاومت بیشتر در برابر بیماریها میشود.
- کاهش استرس و اضطراب: حجامت به کاهش تنشهای عصبی و استرس کمک میکند.
- بهبود گردش خون و سلامت قلب: حجامت باعث بهبود جریان خون و تنظیم فشار خون میشود، که برای سلامت قلب مهم است.
- دفع سموم از بدن: حجامت به خارج کردن سموم از بدن از طریق تقویت عملکرد کبد و کلیهها کمک میکند.
۲. آیا حجامت برای زنان مفید است؟
پاسخ:
بله، حجامت برای زنان نیز فواید زیادی دارد، از جمله:
- تنظیم چرخه قاعدگی: حجامت میتواند در تنظیم چرخه قاعدگی و کاهش دردهای قاعدگی مؤثر باشد.
- تقویت سیستم ایمنی: مشابه مردان، حجامت به تقویت سیستم ایمنی و مقابله با بیماریها کمک میکند.
- کاهش استرس و اضطراب: حجامت میتواند به زنان در کاهش استرس و بهبود سلامت روانی کمک کند، به ویژه در دورانهای خاص مانند بارداری یا یائسگی.
- رفع مشکلات گوارشی: این روش به بهبود عملکرد دستگاه گوارش و رفع مشکلاتی مانند یبوست و نفخ کمک میکند.
- دفع سموم و بهبود پوست: حجامت میتواند به سمزدایی از بدن و بهبود مشکلات پوستی مانند آکنه کمک کند.
۳. چرا حجامت برای سالمندان توصیه میشود؟
پاسخ:
حجامت برای سالمندان فواید متعددی دارد، از جمله:
- افزایش انرژی و کاهش خستگی: حجامت باعث افزایش انرژی و کاهش خستگی در سالمندان میشود.
- بهبود عملکرد مفاصل و کاهش دردهای روماتیسمی: حجامت میتواند به کاهش دردهای مفصلی و روماتیسمی کمک کند.
- تقویت سیستم ایمنی: این روش به تقویت سیستم ایمنی بدن کمک میکند و سالمندان را در برابر بیماریها مقاومتر میسازد.
- کاهش فشار خون و بهبود سلامت قلب: حجامت میتواند به تنظیم فشار خون و بهبود سلامت قلبی کمک کند.
- بهبود وضعیت روانی و کاهش افسردگی: حجامت به سالمندان کمک میکند تا از افسردگی و مشکلات روانی ناشی از تنهایی و تغییرات جسمی و اجتماعی رهایی یابند.
۴. آیا حجامت میتواند به بهبود عملکرد جنسی در مردان کمک کند؟
پاسخ:
بله، حجامت میتواند به تعادل هورمونی در مردان کمک کند و با بهبود گردش خون، عملکرد جنسی را تقویت نماید. این روش به ویژه در درمان مشکلاتی همچون زودانزالی و اختلالات نعوظ مفید است.
۵. چگونه حجامت به سلامت روانی زنان کمک میکند؟
پاسخ:
حجامت به زنان کمک میکند تا از استرس و اضطراب ناشی از تغییرات هورمونی، مشکلات کاری یا زندگی شخصی رهایی یابند. این روش بهبود سلامت روانی زنان را تضمین کرده و به آنها احساس آرامش و سرزندگی میدهد.
۶. آیا حجامت میتواند به درمان مشکلات گوارشی سالمندان کمک کند؟
پاسخ:
بله، حجامت به سالمندان کمک میکند تا عملکرد دستگاه گوارش بهبود یابد و مشکلاتی همچون یبوست، نفخ و سوء هاضمه کاهش یابد. این روش همچنین به تحریک عملکرد بهتر کبد و کلیهها کمک میکند.
۷. آیا حجامت میتواند از ابتلا به بیماریهای قلبی در سالمندان جلوگیری کند؟
پاسخ:
بله، حجامت به تنظیم فشار خون و بهبود گردش خون کمک میکند. این امر باعث تقویت سلامت قلبی در سالمندان میشود و از ابتلا به بیماریهای قلبی و آترواسکلروزیس پیشگیری میکند.
۸. چه فوایدی برای زنان در دوران یائسگی دارد؟
پاسخ:
حجامت برای زنان در دوران یائسگی بسیار مفید است. این روش میتواند به کاهش علائم یائسگی مانند گرگرفتگی، استرس و اختلالات خواب کمک کند. همچنین به تعادل هورمونی و بهبود سلامت روانی زنان در این دوره حساس زندگی کمک میکند.
۹. آیا حجامت برای افرادی که به بیماریهای مزمن مانند دیابت مبتلا هستند مفید است؟
پاسخ:
حجامت میتواند به مدیریت بیماریهای مزمن مانند دیابت کمک کند. این روش با بهبود گردش خون و تنظیم سیستم ایمنی بدن، به افراد مبتلا به دیابت کمک میکند تا سطح قند خون خود را بهتر کنترل کنند. اما باید پیش از انجام حجامت، با پزشک متخصص مشورت شود.
۱۰. آیا حجامت میتواند به کاهش التهاب در بدن کمک کند؟
پاسخ:
بله، حجامت به کاهش التهاب در بدن کمک میکند. این روش باعث افزایش جریان خون و تسریع خروج سموم از بدن میشود که به کاهش التهاب و دردهای مفصلی و روماتیسمی کمک میکند.
نتیجهگیری:
حجامت یک روش درمانی طبیعی و مؤثر است که میتواند فواید زیادی برای مردان، زنان و سالمندان داشته باشد. این روش به بهبود سلامت جسمی و روانی، تقویت سیستم ایمنی، کاهش استرس، بهبود عملکرد قلبی و گوارشی و همچنین دفع سموم از بدن کمک میکند.