فهرست مطالب
با مطالعه این مقاله، به سوالات زیر پاسخ خواهید داد:
- چه غذاهایی برای افزایش وزن کودک مناسب هستند؟
- طب سنتی چه روشهایی برای تقویت اشتهای کودک پیشنهاد میدهد؟
- آیا مصرف شیر میتواند به افزایش وزن کودک کمک کند؟
- مصرف آجیل و میوه خشک برای کودک چطور است؟
- چه دمنوشهایی میتوانند به افزایش وزن کودک کمک کنند؟
یکی از نگرانیهای همیشگی والدین تغذیه کودک و نحوه وزنگیری او است. البته مادران باید توجه داشته باشند که به حساسیت اطرافیان نسبت به وزن و جثه فرزندشان اهمیت ندهند و در این مورد تنها نظر پزشک متخصص کودک را مدنظر قرار دهند.
از کجا بفهمیم کودک کمبود وزن دارد
برای ارزیابی وزن کودک فاکتورهای فراوانی را میتوان لحاظ کرد. آیا همیشه لاغر بوده است؟ آیا هر دو والدینش لاغرند؟ وضعیت کودکی که تمایل ژنتیکی به لاغری دارد با کودکی که همیشه نرمال و قوی بوده و به تازگی از وزنش کاسته شده یا افزایش وزنش متوقف شده، فرق دارد. حتی اگر کودک شما به تازگی شروع به لاغر شدن کرده باشد هم چندان جای نگرانی نیست.
دکتر استیون دانیلز، پروفسور امراض کودکان در مرکز پزشکی بیمارستان کودکانِ سینسیناتی و عضو گروه تغذیه آکادمی میگوید «به خاطر داشته باشید که وزن کودک عنصری دینامیک است و با توجه به رشد تغییر میکند».
دانیلز معتقد است وقتی افزایش قد بر افزایش وزن پیشی بگیرد، فرزند شما مدتی لاغرتر به نظر میرسد تا زمانی که دوباره افزایش وزن او آغاز شود. همین طور ممکن است که به تدریج افزایش وزن کودک بر افزایش قد او پیشی بگیرد و باعث اضافه وزن او شود. دانیلز میگوید پزشکان متوجه شده اند که کودکان بسیاری با افزایش سن دچار اضافه وزن میشوند درحالی که بسیاری شان در ابتدا کمبود وزن داشته اند.
بهترین راه در تشخیص کمبود وزن و راههای مقابله با آن، آن است که با پزشک کودک قراری بگذارید و او رژیم و وزن کودک را ارزیابی کند.
چگونه به افزایش وزن کودک کمک کنبم؟
با فرض این که کودک شما هیچ مشکل پزشکی ندارد، بهتر است به او کالری بیشتری بدهید. برای بعضی از کودکان افزایش غذاهای سالم چرب که برای قلب ضرری ندارند، مثل آووکادو، گردو، بادام و روغنهای نباتی کالری بیشتری را برای رشد به بدنشان میرساند. وعدههای غذایی سالم و پرکالری به همراه میانوعده به کودکتان بدهید تا به قدر کافی غذا بخورد.
دانیلز هشدار میدهد که به هیچ وجه برای افزودن وزن کودک، به او غذاهای بیارزش نخورانید. عادتهای غذایی در سنین آغازین کودکی شکل میگیرند و بعدها که ثابت شدند، تغییر دادن شان دشوار میشود.
زمان غذاخوردن را طولانی و مطبوع کنید. هروقت که میتوانید دور هم بنشینید و از وقت و غذایی که با هم میخورید لذت ببرید. کودکان را درگیر مراحل برنامهریزی غذایی، خرید (مثلا از او برای تهیه میوه و نان از مغازه کمک بگیرید)، و تهیه مواد غذایی بکنید تا به غذا و غذاخوردن علاقهمند گردد. همچنین، به کودکتان اجازه ندهید خود را مشغول کاری کند و از خوردن وعدههای غذایی شانه خالی کند. اگر میخواهید کودکتان اضافه وزن پیدا کند، لازم است که مرتب غذا بخورد.
توصیههایی غذایی برای افزایش وزن کودک
۱. لبنیات باید بخش بزرگ و مهمی از برنامه غذایی کودک شما در روز باشد. خوردن لبنیات علاوه بر اینکه به سلامتی فرزند شما کمک شایان توجهی میکند میتواند باعث وزن گیری بهتر او نیز شود. برای این منظور میتوانید از شیر پرچرب، ماست میوهای، انواع خامه، کره و… استفاده کنید.
۲. برای وزنگیری بهتر کودک باید خوراکیهایی را در برنامه غذایی روزانه او بگنجانید که سرشار از پروتئین و فیبر باشند مانند موز یا کره بادامزمینی که همچنین سرشار از مواد مغذی است.
۳. استفاده از روغن مایع یا کره در پخت غذاهای کودک میتواند به وزنگیری او کمک کند. برای این منظور میتوانید از خوراکیهایی مانند سیبزمینی استفاده کنید. آماده کردن پوره سیب زمینی با استفاده از کره و استفاده از این مکمل غذایی خوش طعم در کنار غذاهای مختلف به وزن گیری کودک کمک شایان توجهی میکند.
۴. غلات بخش مهمی از رژیم غذایی همه افراد مخصوصا کودکان است. استفاده از غلات مختلف مانند گندم، جو، ماش و… به صورت استفاده در انواع سوپ میتواند این نیاز اساسی را مرتفع کند. استفاده از جوانه ماش و پودر جوانه گندم میتواند مقدار زیادی از مواد مغذی را در حجم کم به کودک شما برساند و به افزایش وزن او کمک کند.
۵. ماده غذایی مهم بعدی برای کودک گوشت است. انتخاب نوع گوشت میتواند علاوه بر تامین نیاز بدن به مواد مغذی آن باعث وزنگیری بهتر کودک شود. به عنوان مثال، برای طبخ سوپ یا غذای کودک حتما از گوشتهای استخواندار استفاده کنید چون مواد معدنی و چربی بیشتری دارند. مانند قلم گوساله، ماهیچه گوسفندی یا ران مرغ. همچنین میتوانید برای آماده کردن برنج کته نیز به جای آب معمولی از آب همین گوشتها استفاده کنید.
۶. به بچهها بعد از غذا دسرهای سالم و مقوی بدهید. مخصوصا کودکانی که نیاز به وزنگیری دارند باید از مواد غذایی مانند خرما و شیر به عنوان دسر استفاده کنند. همچنین دانههایی مانند کشمش و گردو و ترکیب آنها با این مواد غذایی بسیار سودمند است.
۷. کودکانی که وزن کمی دارند نیاز به میانوعدههای پرحجم و مقوی دارند. از ساندویچهای مختلف برای میانوعدههای آنها میتوانید استفاده کنید. این ساندویچهای کوچک میتوانند شامل انواع کوکو و کتلت باشند. تخم مرغ را نیز از یاد نبرید که ماده غذایی بسیار مفیدی است.
۸. یک نکته مهم که نباید آن را از یاد برد این است که باید خوردن تنقلات را در کودکانی که وزن گیری خوبی ندارند متوقف کرد. خوردن انواع کیک، شیرینی، شکلات، چیپس، پفک، آبمیوه و… آن هم در بین وعدههای غذایی کاملا اشتباه است و باید این مواد را از دسترس کودک دور کرد. زیرا علاوه بر اینکه خالی از مواد مفید و ضروری بدن است بلکه جلوی اشتهای کودک را گرفته و میزان غذای او را تحت تاثیر قرار میدهد. در نتیجه کودک با کمبود وزن مواجه میشود.
سئوالات تخصصی:
- چه مواد غذایی باعث افزایش وزن کودکان میشود؟ پاسخ: مواد غذایی سرشار از چربیهای سالم، پروتئینها و کربوهیدراتهای پیچیده مانند تخممرغ، لبنیات، گوشت قرمز، حبوبات و مغزها به افزایش وزن کودک کمک میکند.
- طب سنتی چه راهکارهایی برای تقویت اشتهای کودک پیشنهاد میدهد؟ پاسخ: طب سنتی مصرف گیاهان دارویی مانند زنجبیل، دارچین و عسل را برای تحریک اشتها و تقویت فرآیند هضم توصیه میکند.
- چه زمانی باید از مکملها برای افزایش وزن کودک استفاده کرد؟ پاسخ: اگر کودک به طور طبیعی وزن نمیگیرد و از خوردن غذا سر باز میزند، میتوان از مکملهای گیاهی مانند شیره خرما یا روغن زیتون استفاده کرد.
- آیا مصرف غذاهای چرب برای افزایش وزن کودک مناسب است؟ پاسخ: بله، در صورتی که از چربیهای سالم مانند روغن زیتون و آووکادو استفاده شود، به افزایش وزن کودک کمک میکند.
- چه خوراکیهایی برای تقویت سیستم گوارش کودک مفید است؟ پاسخ: مصرف غذاهایی مانند ماست و کدوحلوایی که هضم راحتی دارند، میتواند سیستم گوارش کودک را تقویت کرده و به افزایش وزن کمک کند.
- آیا مصرف دمنوشهای گیاهی برای افزایش وزن کودک موثر است؟ پاسخ: دمنوشهایی مانند دمنوش آویشن یا نعناع میتوانند به تقویت اشتها و هضم بهتر کمک کنند که در نتیجه موجب افزایش وزن میشود.
سئوالات عمومی:
- چطور میتوانم اشتهای کودکم را بیشتر کنم؟ پاسخ: استفاده از گیاهان دارویی مانند زعفران و دارچین در غذا و دمنوشها میتواند اشتهای کودک را افزایش دهد.
- آیا مصرف شیر میتواند باعث افزایش وزن کودک شود؟ پاسخ: بله، شیر و محصولات لبنی غنی از پروتئین و کلسیم هستند که میتوانند به رشد و افزایش وزن کودک کمک کنند.
- چه غذای خانگی برای کودکانی که کم اشتها هستند مناسب است؟ پاسخ: غذاهایی مانند سوپ مرغ و پوره سیبزمینی میتواند برای کودکان کماشتها مناسب باشد.
- آیا مصرف خرما برای افزایش وزن کودک موثر است؟ پاسخ: بله، خرما سرشار از قند طبیعی و انرژی است که میتواند به افزایش وزن کودک کمک کند.
- چه خوراکیهایی در میان وعدههای کودکان مفید هستند؟ پاسخ: مغزها، خرما، و میوههای خشک میتوانند میانوعدههای مناسبی برای کودکان باشند که هم انرژی میدهند و هم به افزایش وزن کمک میکنند.
نکات ضروری:
- وعدههای غذایی کودک باید غنی از پروتئین، چربیهای سالم و کربوهیدراتهای پیچیده باشد.
- استفاده از دمنوشهای گیاهی برای تقویت اشتها میتواند مفید باشد.
- مصرف میوهها و سبزیجات به تقویت سیستم ایمنی کودک و افزایش وزن کمک میکند.
- در رژیم غذایی کودک باید از غذاهای ساده و قابل هضم استفاده شود.
- میان وعدههای مغذی و پرانرژی مانند خرما و مغزها را فراموش نکنید.