قبل از مطالعه این مقاله، چند سوال ممکن است برایتان پیش بیاید:
- چرا از نوک سینهام ترشح میآید؟
- آیا این ترشحات نشانه سرطان پستان است؟
- ترشحات پستان در دوران یائسگی طبیعی هستند؟
- چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنم؟
- فرق بین ترشحات فیزیولوژیک و بیماریهای خوشخیم یا بدخیم چیست؟
ترشحات پستان چیست؟
ترشحات پستان یکی از شایعترین مشکلاتی است که زنان در دوران باروری تجربه میکنند. طبق آمار، حدود ۵۰ درصد از زنان در سنین باروری، حداقل یکبار ترشحاتی از نوک پستان مشاهده کردهاند.
اگرچه ترشح نوک پستان اغلب خوشخیم است، اما این پدیده میتواند باعث نگرانی و اضطراب در خصوص سرطان پستان شود. در واقع، بیشتر اوقات، ترشحات از نوک پستان به دلیل مشکلاتی ساده و طبیعی مانند تغییرات هورمونی یا مشکلات جزئی رخ میدهند.
انواع ترشحات پستان
ترشحات پستان میتوانند به دو دسته کلی تقسیم شوند:
۱. ترشحات خودبخودی (Spontaneous)
این نوع ترشحات بدون تحریک یا فشار به نوک پستان ایجاد میشوند.
۲. ترشحات تحریکشده (Provoked)
این ترشحات پس از فشار دادن یا تحریک نوک پستان مشاهده میشوند.
نکته: ترشحات پستانی میتوانند رنگهای مختلفی داشته باشند؛ مانند شیری، زرد، سبز، قهوهای، صورتی، خونی، و حتی چرکی.
انواع ترشحات پستان
در مواجهه با ترشح نوک پستان، توجه به موارد زیر ضروری است:
- رنگ و نوع ترشح: مانند شیری، چرکی، زرد، شفاف آبکی، خونی یا خوناب.
- مقدار ترشح: آیا ترشح از یک یا دو پستان است؟
- خروج خود به خود یا با فشار: آیا ترشح به صورت خود به خود خارج میشود یا به فشار نیاز دارد؟
- همراهی با توده: آیا ترشح با تودهای در پستان همراه است؟
- سن بیمار: وضعیت سنی بیمار، بهویژه اگر بیشتر از ۴۰ سال باشد.
- وضعیت هورمونی: آیا بیمار در حال مصرف داروهای هورمونی، باردار، شیرده یا یائسه است؟
ترشحات فیزیولوژیک و طبیعی
در ۶۰ درصد از زنان غیر شیرده، مقدار کمی ترشح از نوک پستان هنگام فشار دادن با دو انگشت خارج میشود. این ترشحات معمولاً فیزیولوژیک و طبیعی هستند و میتوانند رنگهایی مانند سفید، زرد، سبز، قهوهای، آبی یا حتی سیاه داشته باشند.
این ترشحات بیشتر پس از حمام یا دستکاری نوک پستان به وجود میآیند و معمولاً با فشار خارج میشوند. این وضعیت در زنان قبل از یائسگی شایع است و به دلیل تغییرات هورمونی در بدن است.
ترشحات شیری
ترشحات شیری معمولاً در زنان بارور دیده میشود و اغلب به صورت دوبارهطرفه (از هر دو پستان) رخ میدهند. این ترشحات به دلیل افزایش سطح هورمون پرولاکتین در دوران بارداری یا شیردهی ایجاد میشوند.
علل افزایش پرولاکتین شامل مواردی مانند:
- تودههای خوشخیم در هیپوفیز مغز
- تحریکات نوک پستان مانند مکیدن نوزاد
- داروها (مثل داروهای ضد فشار خون یا قرصهای ضدبارداری)
- کمکاری تیروئید و بعضی شرایط دیگر
اگر ترشحات شیری بیش از ۲ سال پس از قطع شیردهی ادامه یابد، ممکن است نیاز به بررسی بیشتر داشته باشند.
ترشحات رنگی و اتساع مجاری پستان
گاهی ترشحات رنگی از چند مجرا خارج میشوند. این ترشحات که اغلب رنگهایی مانند سفید، زرد، قهوهای، سبز، آبی یا خاکستری دارند، ناشی از اتساع مجاری پستان هستند که با افزایش سن به وجود میآیند. این تغییرات معمولاً خوشخیم هستند و نیازی به درمان خاصی ندارند.
ترشحات خونی
ترشحات خونی یا خوناب از مهمترین انواع ترشحات پستان هستند که باید به دقت بررسی شوند. این ترشحات ممکن است نشانهای از سرطان پستان باشند، اما در بسیاری از موارد نیز میتوانند ناشی از بیماریهای خوشخیم باشند. ترشحات خونی باید بهسرعت مورد ارزیابی پزشکی قرار گیرند.
چه زمانی باید نگران ترشحات خونی باشیم؟
- وقتی ترشحات به صورت خود به خود از نوک پستان خارج شوند.
- اگر ترشحات همراه با تودهای در پستان باشند.
- در زنان بیش از ۴۰ سال که ترشحات از یک پستان و یک مجرا خارج میشود.
ترشحات آبکی
ترشحات آبکی شفاف و رقیق هستند و معمولاً پس از ترشحات خونی، دومین نوع ترشحات هستند که باید مورد توجه قرار گیرند. این ترشحات باید از نظر احتمال وجود سرطان مورد بررسی قرار گیرند.
اقدامات تشخیصی در ترشحات نوک پستان
برای ارزیابی ترشحات پستان، پزشک ممکن است مراحل زیر را انجام دهد:
- معاینه بالینی پستان برای بررسی وجود هرگونه تغییر.
- آزمایش ترشحات از نظر وجود خون و سلولهای بدخیم، هرچند این روش ارزش تشخیصی زیادی ندارد.
نتیجهگیری
ترشحات پستان میتوانند از علل خوشخیم یا بدخیم ناشی شوند، بنابراین باید به طور دقیق ارزیابی شوند. در بیشتر موارد، این ترشحات خوشخیم هستند و نیاز به درمان ندارند، اما همیشه باید در صورت مشاهده هرگونه تغییرات غیرعادی به پزشک مراجعه کرد تا از بروز مشکلات جدیتر جلوگیری شود.