سوالات قبل از مطالعه
- آیا میدانید قهوه چگونه تهیه میشود؟
- تفاوت دانههای قهوه عربیکا و قهوه روبوستا چیست؟
- آیا روشهای مختلف دم کردن قهوه را میشناسید؟
- چه تفاوتهایی میان قهوههای اسپرسو، ترک و فرانسه وجود دارد؟
انواع دانههای قهوه
قهوهها به دو نوع اصلی تقسیم میشوند:
- قهوه عربیکا: این نوع قهوه عطر و طعم بسیار بهتری دارد و بیشتر در کشورهای با شرایط آب و هوایی خاص کشت میشود.
- قهوه روبوستا: این نوع قهوه کافئین بیشتری دارد و طعم تلختری دارد. بیشتر در مناطقی که عربیکا نمیتواند رشد کند، کشت میشود.
روشهای مختلف دم کردن قهوه
۱. جوشاندن
این روش در بسیاری از کشورها مانند ترکیه و یونان برای تهیه قهوه استفاده میشود. در این روش، قهوه همراه با آب در قوری ریخته میشود و به آرامی جوشانده میشود. این نوع قهوه، که به قهوه ترک معروف است، غلیظ و با کف است.
۲. تحت فشار قرار دادن
برای تهیه قهوه اسپرسو، آب با فشار زیاد از میان پودر قهوه عبور میکند. این روش علاوه بر ایجاد طعمی متمایز، خامهای روی قهوه ایجاد میکند که طرفداران زیادی دارد.
۳. کمک گرفتن از نیروی جاذبه
در این روش، آب جوش به آرامی از میان پودر قهوه عبور میکند و قهوهای با طعمی ملایم و خوشمزه تولید میشود. این روش بیشتر در قهوه سازهای ساده استفاده میشود.
۴. خیس کردن
در این روش از یک استوانه شیشهای با پیستون صافی استفاده میشود. قهوه و آب جوش به مدت چند دقیقه با هم مخلوط شده و سپس پیستون پایین میآید تا قهوه آماده شود.
خواص درمانی قهوه
قهوه میتواند به بهبود تمرکز و کاهش خستگی کمک کند. علاوه بر این، برخی تحقیقات نشان میدهند که مصرف معتدل قهوه میتواند خطر ابتلا به بیماریهای قلبی را کاهش دهد.
طرز تهیه قهوه
برای تهیه قهوه، ابتدا باید دانههای قهوه را آسیاب کرده و سپس با یکی از روشهای مختلف مانند جوشاندن، فشار دادن یا استفاده از دستگاههای برقی، آن را دم کنید. در انتخاب نوع دانهها و میزان آسیاب شدن دانهها توجه داشته باشید که طعم قهوه به شدت تحت تاثیر این موارد قرار دارد.
انواع قهوه از نظر دم کردن:
۱. قهوه ترک
۲. قهوه فرانسه
۳. قهوه اسپرسو
۴. قهوههای دمی
۵. قهوههای فوری
۶. اسپرسو دوپیو
۷. اسپرسو لانگو
۸. اسپرسو ریستریتو
۹. اسپرسو ماکیاتو
۱۰. اسپرسو کوبانو
۱۱. لاتِه ماکیاتو
۱۲. کافه لاته
۱۳. کاپوچینو
۱۴. اسپرسو کن پانا
۱۵. کافه بِرِو
۱۶. رِد آی
۱۷. بلک آی
۱۸. دِد آی
۱۹. کافه موکا
۲۰. آمریکانو
و غیره…
انواع نوشیدنی قهوه:
- قهوه تلخ: نوعی قهوه دمکرده است که بدون شکر، شیر یا مواد افزودنی مصرف میشود.
- شیر قهوه: قهوهای است که پس از تهیه آن، شیر و گاهی شکر به آن اضافه میشود.
- کاپوچینو: نوعی اسپرسو است که با شیر کف کرده و گاهی شکر و کاکائو تهیه میشود.
- قهوه معطر: در برخی کشورهای خاص، مواد مختلفی مانند شکلات یا ادویهجاتی همچون دارچین، جوز هندی و هل برای معطر کردن قهوه به آن اضافه میکنند.
- قهوه یونانی یا قهوه ترک: این نوع قهوه با جوشاندن پودر ریز قهوه در آب تهیه میشود و معمولاً در یک قوری مسی با دسته بلند سرو میشود. پودر قهوه در ته فنجان تهنشین میشود.
طرز تهیه قهوه فوری:
قهوه فوری (که معمولاً به نام نسکافه یا کافیمیکس شناخته میشود) نوعی قهوه است که در فرایندی خاص در کارخانهها تولید میشود تا با آب جوش یا شیر مخلوط شود و یک نوشیدنی آماده به شما دهد. قهوه فوری معمولاً طعمی متفاوت از قهوه دمکرده دارد و بسیاری از افراد آن را برای راحتی و سرعت بیشتر انتخاب میکنند.
طرز تهیه قهوه ترک:
روش ترکی یکی از قدیمیترین روشهای دم کردن قهوه است که هنوز در خاورمیانه، آفریقا، ترکیه و یونان به کار میرود. دانههای قهوه باید به ریزترین اندازه آسیاب شوند. سپس در یک قهوهجوش آب سرد را اضافه کرده، به ازای هر فنجان قهوه ۲ قاشق چایخوری قهوه و یک قاشق چایخوری شکر (اختیاری) اضافه میکنید. سپس قهوه را روی شعله ملایم قرار داده و اجازه میدهید تا ابتدا حبابها روی سطح قهوه جمع شوند. این مرحله را سه بار تکرار کرده تا خامه قهوه به خوبی شکل بگیرد.
طرز تهیه قهوه اسپرسو:
قهوه اسپرسو از دانههای قهوه نرمتر از فرانسه و ریزتر از ترک آسیاب میشود. این قهوه در دستگاه مخصوص اسپرسو با فشار زیاد آب داغ از قهوه عبور داده میشود تا عصاره آن استخراج شود. قهوه اسپرسو به صورت شاتهای کوچک سرو میشود و روی آن یک لایه نازک از خامه تشکیل میشود.
جنبههای اجتماعی نوشیدنی قهوه:
کشورهای آمریکا، آلمان و فنلاند بیشترین میزان مصرف قهوه را دارند. در بسیاری از کشورهای دنیا، قهوه جایگاه ویژهای در مناسبتها و مراسمها دارد. در برخی کشورهای اروپایی، نوشیدن قهوه به عنوان عصرانه با کیک و شیرینی بسیار رایج است. این نوشیدنی همچنین در وعده صبحانه و در سفرها بسیار مصرف میشود.
مواد محرک موجود در قهوه:
قهوه حاوی کافئین است که یک ماده محرک به حساب میآید. کافئین باعث از بین بردن خوابآلودگی و افزایش تمرکز میشود، بنابراین بسیاری از افراد از قهوه در صبح یا هنگام کار برای افزایش انرژی و تمرکز استفاده میکنند. مصرف قهوه همچنین در میان دانشآموزان و دانشجویان در شبهای امتحانات رایج است.
قهوه بدون کافئین:
این نوع قهوه، که کافئین آن از طریق فرآیندهای خاص مانند استفاده از حلالها یا آب حذف میشود، برای افرادی که نمیخواهند کافئین مصرف کنند، مناسب است.
قهوه به عنوان کود:
تفاله قهوه میتواند به عنوان کود گیاهی مفید باشد. این تفاله حاوی نیتروژن، پتاسیم و فسفر است که برای رشد گیاهان ضروری است. بسیاری از باغبانها از این تفاله برای بهبود کیفیت خاک و رشد بهتر گیاهان استفاده میکنند.
خطرات نوشیدن قهوه:
کافئین موجود در قهوه میتواند باعث اعتیاد به این نوشیدنی شود. همچنین، مصرف بیش از حد قهوه میتواند خطر ابتلا به بیماریهای قلبی و اضطراب را افزایش دهد. تحقیقات نشان میدهند که چای ممکن است گزینه سالمتری نسبت به قهوه باشد، زیرا کافئین کمتری دارد.
خواص درمانی و مزاج قهوه
قهوه یکی از محبوبترین نوشیدنیهای جهان است که علاوه بر طعم خاص و انرژیزاییاش، دارای خواص درمانی فراوانی نیز میباشد. در طب سنتی و حتی در بسیاری از مطالعات علمی، قهوه به عنوان یک نوشیدنی با تأثیرات مثبت بر بدن شناخته شده است. در این مقاله، به بررسی خواص درمانی و مزاج قهوه میپردازیم.
مزاج قهوه
در طب سنتی، قهوه طبع گرم و خشک دارد. این ویژگی موجب میشود که برای افرادی که طبع سرد دارند، مفید باشد، چرا که میتواند از سردی بدن بکاهد. قهوه برای افراد با طبع گرم یا خشک ممکن است مناسب نباشد و مصرف زیاد آن میتواند منجر به بروز مشکلاتی مانند افزایش خشکی پوست، اضطراب و بیخوابی شود.
خواص درمانی قهوه
- افزایش تمرکز و انرژی
- قهوه به دلیل داشتن کافئین، میتواند به سرعت باعث افزایش تمرکز و هوشیاری شود. این ویژگی آن را به نوشیدنی محبوبی برای افرادی که به انرژی و شفافیت ذهنی نیاز دارند، تبدیل میکند. کافئین به سیستم عصبی مرکزی تأثیر میگذارد و خستگی را از بین میبرد.
- کمک به کاهش وزن
- کافئین موجود در قهوه میتواند به افزایش متابولیسم و سوختوساز بدن کمک کند. برخی مطالعات نشان میدهند که مصرف قهوه میتواند باعث کاهش اشتها و در نتیجه کمک به کاهش وزن شود.
- کاهش خطر ابتلا به بیماریهای قلبی
- تحقیقات نشان میدهند که مصرف معتدل قهوه میتواند به کاهش خطر ابتلا به بیماریهای قلبی و عروقی کمک کند. کافئین به عنوان یک آنتیاکسیدان عمل میکند و میتواند به کاهش سطح کلسترول بد و بهبود گردش خون کمک کند.
- حفاظت از کبد
- برخی مطالعات نشان دادهاند که قهوه میتواند به محافظت از کبد کمک کرده و خطر ابتلا به بیماریهای کبدی مانند سیروز و هپاتیت را کاهش دهد.
- کاهش خطر دیابت نوع ۲
- مصرف منظم قهوه ممکن است خطر ابتلا به دیابت نوع ۲ را کاهش دهد. کافئین و دیگر ترکیبات موجود در قهوه میتوانند به حساسیت به انسولین کمک کنند و تنظیم قند خون را بهبود بخشند.
- حفظ سلامت مغز
- برخی تحقیقات نشان میدهند که مصرف منظم قهوه میتواند خطر ابتلا به بیماریهای neurodegenerative مانند آلزایمر و پارکینسون را کاهش دهد. کافئین به تقویت عملکرد مغز کمک کرده و از تخریب سلولهای عصبی جلوگیری میکند.
- کمک به بهبود عملکرد ورزشی
- قهوه میتواند به افزایش عملکرد ورزشی کمک کند. کافئین باعث بهبود تحمل بدن و کاهش درد عضلانی میشود، بنابراین ورزشکاران از آن برای افزایش توان و عملکرد خود استفاده میکنند.
- آنتیاکسیدان و ضد التهاب
- قهوه سرشار از آنتیاکسیدانها است که میتوانند به کاهش التهاب و محافظت از بدن در برابر آسیبهای سلولی کمک کنند. این ویژگی میتواند به کاهش خطر ابتلا به بسیاری از بیماریهای مزمن کمک کند.
- مبارزه با افسردگی و اضطراب
- برخی مطالعات نشان دادهاند که مصرف معتدل قهوه میتواند به کاهش علائم افسردگی و اضطراب کمک کند. کافئین تأثیر مثبتی بر خلقوخو دارد و میتواند موجب احساس شادابی و انرژی شود.
عوارض و احتیاطها
با این حال، قهوه باید به اندازه و با احتیاط مصرف شود. مصرف زیاد آن میتواند باعث بروز مشکلاتی مانند:
- بیخوابی و اختلالات خواب
- اضطراب و افزایش فشار خون
- افزایش اسید معده و مشکلات گوارشی
- اعتیاد به کافئین و احساس وابستگی به آن
نتیجهگیری
قهوه به عنوان یک نوشیدنی محبوب، علاوه بر لذتبخشی و انرژیزایی، دارای خواص درمانی متعددی است. با این حال، باید مصرف آن در حد اعتدال باشد تا از عوارض منفی آن جلوگیری شود.
قهوه علاوه بر خواص درمانی فراوان، دارای مزاج گرم و خشک است که ممکن است برای بعضی از افراد با طبع سرد مفید باشد، ولی باید به اندازه و با توجه به ویژگیهای شخصی مصرف شود. این نوشیدنی میتواند به افزایش انرژی، کاهش خطر بیماریها و حفظ سلامت مغز کمک کند. البته باید به یاد داشت که مصرف بیش از حد آن میتواند عوارض جانبی به همراه داشته باشد.